Kerst op Madeira

Vraag een Madeirees naar kerst en je hoort over a Festa, gewoon „het feest”. Het is de belangrijkste tijd van het jaar op het eiland, en het duurt veel langer dan een paar dagen in december. Sommige plaatsen zetten hun verlichting al in de tweede helft van november aan, Funchal volgt op 1 december, en in veel huizen blijft de kerststal staan tot Santo Amaro, op 15 januari.

Voor bezoekers is het een van de mooiste periodes. Het weer is mild, het centrum is elke avond verlicht en bijna alles wat de moeite waard is, is gratis.

Belangrijke data 2026

• Eind november De eerste plaatsen zetten hun lichtjes aan. Santa Cruz is meestal het eerst, rond 22 november.
• 1 december De kerstverlichting gaat aan in het centrum van Funchal en het officiële seizoen begint.
• 9 tot 23 december Marktnachten in plaatsen op het hele eiland, elk op een eigen avond.
• 16 tot 24 december De negen Missas do Parto, bij dageraad, in parochies op heel Madeira.
• 23 december Noite do Mercado, de marktnacht in Funchal.
• 31 december Het nieuwjaarsvuurwerk boven de baai van Funchal.
• 5 januari Cantar dos Reis, de driekoningenzang, in de stadstuin van Funchal.
• Begin januari De lichtjes van Funchal gaan uit. Vorig seizoen bleven ze aan tot 7 januari, en het officiële programma loopt tot 10 januari.

De precieze programma’s worden in november en december door de organisatoren bekendgemaakt, en we zetten ze in de agenda zodra ze verschijnen.

De lichtjes van Funchal

Vanaf 1 december is het centrum van Funchal versierd van de kathedraal tot de boulevard, met de hoofdlaan Avenida Arriaga als hart. Je bekijkt het het best te voet, in de vroege avond. Begin bij de Sé, loop over de Avenida Arriaga naar de stadstuin en kom terug door de zijstraten richting de oude stad.

Rond de laan vind je een kerstmarkt met regionaal ambacht, planten en eten, een etnografisch dorp met volksmuziek en traditionele kerststallen, en een kerstdorp voor kinderen op het stadhuisplein. In gratis workshops op het podium aan de Avenida Arriaga leer je feestelijke lekkernijen maken.

Missas do Parto: de dageraadmissen

De negen dagen voor kerst, van 16 tot 24 december, houden de kerken een mis bij dageraad, meestal rond zes uur ’s ochtends. De Missas do Parto, de „missen van de geboorte”, horen bij de oudste en geliefdste tradities van het eiland.

Wat ze bijzonder maakt, is wat er daarna gebeurt. Mensen blijven in het donker voor de kerk staan, delen warme drankjes, likeuren en hapjes en zingen kerstliederen, vaak met een klein bandje. Bezoekers zijn welkom. Neem iets warms mee, de ochtenden kunnen fris zijn. Onze pagina over de Missas do Parto vertelt hoe je erbij kunt zijn.

De marktnacht

Op 23 december verandert de buurt rond de Mercado dos Lavradores, de markthal van Funchal, in het grootste straatfeest van het seizoen. Gezinnen halen bloemen, fruit en de laatste boodschappen voor het kerstdiner, en ’s avonds zijn de straten vol muziek en mensen die vrienden bijpraten. Lees meer over de Noite do Mercado.

Andere plaatsen houden hun eigen marktnacht op verschillende avonden in december, waaronder Calheta, Câmara de Lobos, Ribeira Brava, Santa Cruz, Santana en São Vicente. Ze zijn kleiner en echter, en een goede reden om de stad uit te rijden.

De lapinha: de Madeiraanse kerststal

Veel Madeiraanse gezinnen bouwen thuis nog een lapinha. In plaats van een stal staat de kerststal op een getrapt podium, bekleed met papier en versierd met mos, bloemen, fruit en kleien beeldjes, soms al generaties lang doorgegeven. Potjes met tarwe, begin december gezaaid, schieten precies op tijd voor kerst groen op.

Traditionele lapinha’s zie je in het etnografisch dorp in Funchal en in kerken en parochiezalen op het hele eiland.

Wat Madeirezen met kerst eten

• Carne de vinha d’alhos: varkensvlees, dagenlang gemarineerd in wijn, knoflook en laurier en dan gebakken. Het gerecht van de kerstochtend, vaak met brood dat in dezelfde pan wordt gebakken.
• Bolo de mel: een donkere, kruidige cake met suikerrietstroop. Je breekt hem met de hand, nooit met een mes, en hij blijft maanden goed.
• Broas en rosquilhas: honingkoekjes en ringvormige koekjes, aan elke bezoeker aangeboden.
• Likeuren: zelfgemaakte likeuren in allerlei smaken, van passievrucht tot anijs, geschonken in kleine glaasjes.

Verschillende gratis workshops en markten in december laten je deze lekkernijen proeven of zelf maken, waaronder een weekend met traditionele kerstlekkernijen in Boaventura aan de noordkust.

Hoe het seizoen eindigt

Na oud en nieuw keert het eiland langzaam terug naar normaal. Op 5 januari zingen traditionele groepen de Cantar dos Reis, de driekoningenliederen, en in de eerste dagen van januari gaan in Funchal de lichtjes uit. In veel huizen is de laatste dag van de Festa Santo Amaro, op 15 januari. Gezinnen eten het laatste snoepgoed, breken de lapinha af en „vegen de kasten” om het seizoen af te sluiten.

Tips voor een bezoek met kerst

• Boek vroeg. Vluchten en accommodatie voor de laatste twee weken van december zijn maanden van tevoren vol, en de prijzen stijgen richting oud en nieuw.
• Laat de auto staan. Parkeren in het centrum van Funchal is op decemberavonden heel lastig. Loop, neem de bus of een taxi.
• Reken op mild weer en wat regen. Aan de zuidkust is het vaak 18 tot 20 °C, maar buien komen geregeld voor. Neem een lichte jas mee. Onze live webcams laten het weer rond het eiland zien.
• Winkels en restaurants. De meeste winkels zijn dicht op 25 december en 1 januari, en veel restaurants zitten vol op kerstavond en oudejaarsavond. Reserveer vooraf.
• Blijf tot oud en nieuw. Het vuurwerk op 31 december is het hoogtepunt van het seizoen. Zie onze gids oud en nieuw.