Madeira-borduurwerk: het verhaal en hoe je het echte werk koopt

Bordado da Madeira, Madeira-borduurwerk, is een van de beroemdste ambachten van het eiland: fijn handborduurwerk op linnen, katoen, zijde en organza, voor tafelkleden, servetten, zakdoeken, blouses en doopjurken.

Hoe het begon

Vrouwen op het eiland borduurden al eeuwen voor hun gezin, maar halverwege de 19e eeuw werd Madeira-borduurwerk een industrie. Een Engelse vrouw, Elizabeth Phelps, dochter van een wijnhandelaar, zag de kwaliteit van het lokale werk en begon stukken naar Groot-Brittannië te sturen, waar ze goed verkochten. Kooplieden volgden, en begin 20e eeuw was borduurwerk een van Madeira’s belangrijkste exportproducten, gemaakt door duizenden vrouwen die thuis in de dorpen werkten.

Hoe het wordt gemaakt

Ontwerpen worden op papier getekend, daarna geperforeerd en op de stof overgebracht. Het borduren zelf gebeurt volledig met de hand, vaak door vrouwen in landelijke parochies, met een reeks traditionele steken. Aan een groot tafelkleed kan maanden worden gewerkt. Daarna worden de stukken in ateliers in Funchal gewassen, gestreken en afgewerkt.

Hoe je het echte werk herkent

Echte stukken dragen een certificeringszegel van het regionale instituut dat Madeira-borduurwerk en -wijn beschermt, het IVBAM. Het garandeert dat het stuk op het eiland met de hand is geborduurd. Wees op je hoede voor goedkope machinale imitaties die als ‘Madeira-stijl’ worden verkocht.

Waar je het ziet en koopt

• Het borduurmuseum van het IVBAM in Funchal, met historische stukken en uitleg over het ambacht.
• Borduurhuizen in het centrum van Funchal, waarvan je bij sommige kunt zien hoe stukken worden afgewerkt.
• Ambachtswinkels in de oude stad en op de bovenverdieping van de markt.

Echt handborduurwerk is duur omdat het zo lang duurt om te maken. Een kleine gecertificeerde zakdoek of een set servetten is een betaalbaar, blijvend souvenir.

Zie ook een korte geschiedenis van Madeira.