Haft maderski: historia i jak kupić prawdziwy

Bordado da Madeira, czyli haft maderski, to jedno z najsłynniejszych rzemiosł wyspy: delikatny ręczny haft na lnie, bawełnie, jedwabiu i organzie, na obrusach, serwetkach, chusteczkach, bluzkach i szatkach do chrztu.

Jak się zaczęło

Kobiety na wyspie od stuleci haftowały dla swoich rodzin, ale w połowie XIX wieku haft maderski stał się przemysłem. Angielka Elizabeth Phelps, córka kupca winnego, dostrzegła jakość miejscowej pracy i zaczęła wysyłać wyroby do Wielkiej Brytanii, gdzie dobrze się sprzedawały. Poszli za nią kupcy i na początku XX wieku haft był jednym z głównych towarów eksportowych Madery, wykonywanym przez tysiące kobiet pracujących w domach na wsi.

Jak powstaje

Wzory rysuje się na papierze, potem nakłuwa i przenosi na tkaninę. Sam haft wykonuje się całkowicie ręcznie, często przez kobiety z wiejskich parafii, za pomocą wielu tradycyjnych ściegów. Nad dużym obrusem pracuje się nieraz miesiącami. Następnie wyroby pierze się, prasuje i wykańcza w pracowniach w Funchal.

Jak rozpoznać prawdziwy

Oryginalne wyroby mają pieczęć certyfikacyjną regionalnego instytutu chroniącego haft i wino Madery, IVBAM. Gwarantuje ona, że wyrób został wyhaftowany ręcznie na wyspie. Uważaj na tanie maszynowe imitacje sprzedawane jako „w stylu maderskim”.

Gdzie zobaczyć i kupić

• Muzeum haftu prowadzone przez IVBAM w Funchal, z historycznymi wyrobami i opisem rzemiosła.
• Domy hafciarskie w centrum Funchal, w niektórych można zobaczyć wykańczanie wyrobów.
• Sklepy z rękodziełem na starym mieście i na piętrze targu.

Prawdziwy ręczny haft jest drogi, bo powstaje bardzo długo. Mała certyfikowana chusteczka albo komplet serwetek to przystępna cenowo i trwała pamiątka.

Zobacz też krótką historię Madery.