Madeirawijn: hoe hij wordt gemaakt, wat je proeft en waar

Madeirawijn is een van de grote versterkte wijnen ter wereld en een van de langstlevende. Hij rijpt door warmte en lucht, precies wat andere wijnen bederft, waardoor een goede madeira tientallen jaren, zelfs eeuwen meegaat en een geopende fles maandenlang goed blijft.

Hoe hij wordt gemaakt

Net als port wordt madeira versterkt met druivenbrandewijn om de gisting te stoppen. Wat hem uniek maakt, is de rijping. Vroeger staken vaten in het ruim van schepen de tropen over, en handelaren merkten dat de hitte de wijn beter maakte. Tegenwoordig wordt dat op twee manieren nagebootst:

Estufagem: de wijn wordt een paar maanden zachtjes verwarmd in tanks. Voor jongere wijnen voor elke dag.
Canteiro: de wijn rijpt jarenlang langzaam in houten vaten op de warme zolders van de wijnhuizen. Voor de beste wijnen.

De vier klassieke druiven, van droog tot zoet

Sercial: droog, fris en zuur. Heerlijk gekoeld als aperitief.
Verdelho: halfdroog, met tonen van noten en citrus.
Boal (Bual): halfzoet, vol en rokerig.
Malvasia (Malmsey): zoet, diep en rijk. Perfect bij taart, kaas of puur na het eten.

Veel alledaagse madeira wordt gemaakt van Tinta Negra, een veelzijdige blauwe druif die voor alle zoetheidsgraden wordt gebruikt.

Het etiket lezen

3 jaar: jonge, eenvoudige wijnen, goed om mee te koken.
5, 10, 15, 20 jaar en ouder: blends met een gemiddelde leeftijd; vanaf 10 jaar stijgt de kwaliteit snel.
Colheita: wijn uit één oogstjaar, minstens vijf jaar gerijpt.
Frasqueira of vintage: wijn uit één jaar en meestal van één druif, minstens 20 jaar op vat gerijpt. Echte schatten.

Waar je proeft

Funchal: verschillende historische wijnhuizen bieden rondleidingen en proeverijen, waaronder Blandy’s aan de Avenida Arriaga met zijn oude houten zolders. Kleine familiebedrijven in de oude stad hebben proeflokalen met heel oude jaargangen.
Câmara de Lobos en Caniço: sommige grotere producenten hebben hun kelders buiten de stad.
Het Wijnfeest eind augustus en in september, met proeverijen en oogstfeesten.

Tafelwijnen

Madeira maakt ook stille wijnen onder het label Madeirense: frisse witte wijnen van Verdelho en andere druiven, vaak verbouwd aan de noordkust rond Seixal en São Vicente, en enkele rode en rosé wijnen. Probeer ze bij vis.

Mee naar huis

Madeirawijn reist goed, en een geopende fles blijft maandenlang goed. Koop een 10 jaar oude Malmsey of Sercial als herinnering aan het eiland; hij gaat veel langer mee dan de vakantie.